Waarom de gescheiden vader een held is en de gescheiden moeder een slet

Scheiden is moeilijk en heel verdrietig. Vooral als er kinderen in het spel zijn. Geen enkele ouder wil dat voor z’n kinderen, maar soms kan het niet anders. Vala is een tijd geleden gescheiden. Vrij snel daarna kreeg ze een relatie met Mario, waar ze inmiddels mee getrouwd is en een dochter mee heeft. Ze is gelukkig en de kinderen zijn dat ook. Haar nieuwe geluk kwam haar echter duur te staan in haar omgeving. Dat ze zo nodig moest scheiden was één ding, maar die nieuwe liefde, dat was voor veel mensen echt een brug te ver.

Een gescheiden vrouw is een gevallen vrouw, zoveel is mij wel duidelijk geworden. De pruimentijd mag dan inmiddels voorbij zijn, de Middeleeuwse denkbeelden zijn blijkbaar minder makkelijk te verjagen dan de decennia. Je huwelijk verbreken is, zelfs in een tijd waarin we niet heel moeilijk meer doen over swingen, open relaties, of seks na 5 minuten swipen, nog steeds niet comme-il-faut. Voor de duidelijkheid: niet dat ik pleit voor het stimuleren van echtscheiden, of vind dat een breuk in de huwelijkse staat met gejuich moet worden ontvangen, maar het seksistisch conservatisme dat hand in hand lijkt te gaan met een scheiding, vind ik toch wel enigszins verbazend.

Lees ook: Als je als gescheiden moeder weer verliefd wordt.

Ik beschouw mijzelf als een weldenkend, fatsoenlijk mens. Zo iemand die zich niet zonder pardon in allerlei wilde avonturen stort. Ik heb het, zoals legio van mijn vriendinnen wél, nooit aangelegd met foute manspersonen die ergens in een te strak shirt achter de bar mojito’s stonden te mixen, getrouwde heerschappen die nooit bij hun vrouw weg gingen, of bindingsachtige bangelingen met een uitgebreid psychiatrisch profiel. De relaties waarin ik mij heb bevonden waren duurzaam, veilig en altijd weloverwogen. Zo ook het huwelijk met mijn ex-man. Helaas heb je het leven nou eenmaal niet altijd zelf in de hand en strandt het schip soms voordat je de overkant hebt bereikt. Zoals bij ons. Ongeveer daags na de scheiding kwam ik tot de ontdekking dat mijn ex zichzelf weer op de spreekwoordelijke vleesmarkt had gezet. Ik moest even glimlachen en dacht: good for him. Want, waarom zou hij inderdaad niet verder gaan met zijn leven? En ook de rest van de wereld leek het logisch en normaal te vinden. Tenslotte, een man moet wel aan zijn trekken komen.

Een vrouw is echter een heel wat tragischer lot beschoren, heb ik moeten constateren. De wenkbrauwen schoten namelijk mijlenver omhoog toen er aan mijn firmament een nieuwe man verscheen. “Jij kunt gewoon niet alleen zijn!” riep een vriendin (structureel single en geoefend mannenhaatster). “Ik vind niet dat je er klaar voor bent” riep een ander met opgeheven vingertje. En de mooiste was nog wel: “Jeetje. Wat zielig voor je ex.” Ik had het blijkbaar verkeerd begrepen. Prima (nou ja eigenlijk niet dus) dat ik de gescheiden vrouw wilde uithangen, maar dan was het vervolgens wel de bedoeling dat ik minstens de komende drie jaar depressief en opdrogend op de bank zou gaan zitten. Met een bak chocopinda’s en een peloton katten. Toen ik nog grienend onder mijn dekbed de familiekiekjes lag te verscheuren was het goed, maar toen men er lucht van kreeg dat ik mijn tranen droogde, mijn gescheiden schouders eronder zette en ook nog eens mijn poort van Jade voor een andere man van het slot haalde, was het wel gedaan met de coulantie. Met het ondertekenen van de scheidingspapieren treedt de gescheiden vrouw namelijk blijkbaar ook automatisch toe tot het celibaat.

Voor Mario golden echter hele andere regels. Ook hij had een lange relatie met een koophuis en een kat (wat eigenlijk gewoon hetzelfde is als een huwelijk) achter de rug, maar dat vond niemand een belemmering voor hem om, na het verbreken van die verbintenis, zijn heil te zoeken bij een gescheiden vrouw met twee kinderen. Zijn vrienden reageerden vrolijk en laconiek en met z’n allen dronken ze er een biertje op. Gefeliciteerd kerel, gaat heen en wees gelukkig. Geen veroordelende opmerkingen over een vermeend verwarde psyche, missend moreel geweten, of duidelijk op hol geslagen libido als gevolg van een midlife crisis. En over zijn ex-vriendin maakte al helemaal niemand zich nog druk (ik overweeg haar een keer te bellen voor een kopje koffie, aangezien we in deze situatie duidelijk allebei het slachtoffer zijn geworden van seksisme). Ook hij startte een nieuw leven en liet het oude achter. Maar waar de man door de toeschouwers aan de zijlijn op zijn schouders wordt geslagen, wordt de vrouw met wie hij het parcours is op gegaan overgoten met pek en veren.

We pretenderen in het Nederland van nu openminded en progressief te zijn, maar dat is slechts een heel dun glazuurlaagje, waaronder de poldervrouw nog steeds met een schortje om gevangen zit in het Calvinistisch keurslijf. Waar zij gedienstig moet wachten tot de heer des huizes thuiskomt, zodat zij hem van de krant en zijn pantoffels kan voorzien. De dames die hun heren op een bepaald moment die sloffen naar het hoofd gooien (ook al zijn de redenen daarvoor zeer valide) en daarna besluiten ook eens hun eigen bloemetjes buiten te zetten, worden nog steeds veelal geëxcommuniceerd, of in ieder geval neergezet als een soort losbollige femmes fatales zonder moralen. Ik had het, met al mijn verantwoordelijkheidsgevoel en brave levensstijl niet zien aankomen, maar sinds ik een vrouw ben met een tweede huwelijk en kroost van verschillende vaders, ben ik verworden tot de Malle Babbe van mijn omgeving. Een op z’n minst dubieuze eer.

Dat je niet lichtzinnig de handdoek in de echtelijke ring moet gooien als er kinderen in het spel zijn, lijkt me logisch. We weten tenslotte allemaal dat de impact daarvan op kinderen niet gering is. En geloof me maar, alle gescheiden moeders liggen daar ’s nachts wakker van. Want god, wat heb ik me schuldig gevoeld en wat voel ik dat bij tijd en wijle nu nog steeds. Hoe gelukkig ik ook ben met Mario, soms treur ik nog steeds om het traditionele gezin dat ik nooit meer zal hebben. Voelt het soms als falen. Een huwelijk is een verbintenis die je niet zomaar verbreekt. Ik ben niet met mijn ex getrouwd om een paar jaar later weer te scheiden. Maar het leven loopt soms anders dan je had gedacht, had gedroomd en had gehoopt. Mijn redenen om te scheiden van de vader mijn kinderen waren gegrond en weloverwogen en niemand anders dan ikzelf heeft recht daar iets van te vinden. Want niemand anders dan ikzelf heeft in dat huwelijk gezeten. Ik ben ook niet bewust op zoek gegaan naar een nieuwe man, we zijn elkaar tegen het lijf gelopen en zo geschiedde. Had ik hem dan voorbij moeten lopen, hem af moeten houden, alleen maar omdat het niet zo ‘hoort’? Omdat de maatschappij het niet goed aan kan dat het leven voor gescheiden moeders, net als voor gescheiden vaders, ook gewoon weer verder gaat?

Zal de gescheiden vrouw, de gescheiden moeder ooit door het morele glazen plafond heen kunnen breken, zodat zij daarboven de vingerwijzende moraalridders fatsoenlijk van repliek kan dienen? Ik vrees dat die tijd voorlopig nog ver weg is. En aangezien ik nu toch al de status van dame van lichte zeden heb verworven, heb ik even overwogen me in te schrijven op Tinder. Zodat ik ook eens de geneugten van het swipen kan ervaren. Het is dat mijn nieuwe man daar waarschijnlijk niet heel erg vrolijk van wordt. Dus helaas. Dan ga ik nu maar even zijn pantoffels halen.

Lees ook: I do (als je als gescheiden moeder weer gaat trouwen).

Lees ook